Στους «έχοντες» απευθύνθηκαν έως τώρα οι δύο τελευταίοι νόμοι (2011 και 2013) για τη νομιμοποίηση των αυθαιρέτων, ενώ οι ιδιοκτήτες με χαμηλά εισοδήματα και αυτοί που ανήκουν σε ευπαθείς κοινωνικά ομάδες φαίνεται ότι δεν μπορούν να σηκώσουν το βάρος των προστίμων.

Το συμπέρασμα προκύπτει από την ανθρωπογεωγραφία των στοιχείων που έδωσε χθες στη δημοσιότητα το Τεχνικό Επιμελητήριο.

Από την ηλεκτρονική τράπεζα καταγραφής των δηλώσεων που έχουν υποβληθεί την τελευταία πενταετία αποκαλύπτεται ότι το 71% αφορά πολεοδομικές παραβάσεις σε εντός σχεδίου περιοχές και μάλιστα το 75% έχει υπερβάσεις στην οικοδομική άδεια.

Χάρη σε αυτές τις παρανομίες, οι ιδιοκτήτες τους απέκτησαν κατά μέσο όρο επιπλέον 87,7 τετραγωνικά, επιφάνεια που αντιστοιχεί σε ένα μεγάλο τριάρι!

Μόνον το 25% αφορά οικοδομές που κατασκευάστηκαν χωρίς οικοδομική άδεια και το 21% ακίνητα σε εκτός σχεδίου περιοχές.

Στην πραγματικότητα συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο και αυτοί είναι οι δύο καθοριστικοί παράγοντες που οδηγούν στην παράνομη δόμηση κυρίως οικογένειες με χαμηλά εισοδήματα.

Συνήθως αποτελούν τις παρανομίες των φτωχών. Είναι φανερό ότι ιδιοκτήτες αυτών των κατηγοριών δεν έχουν ενταχθεί ώς τώρα στο σύστημα νομιμοποίησης, αφού για τους περισσότερους τα πρόστιμα είναι δυσβάσταχτα, ιδιαίτερα σε εποχές ανεργίας.

Μάλιστα, με την ισχύουσα νομοθεσία, τα πρόστιμα πολλαπλασιάζονται γι’ αυτές τις ιδιοκτησίες, παρόλο που θα έπρεπε να αντιμετωπίζονται με μεγαλύτερη ευαισθησία.

Αυτό σημαίνει ότι παρανομία, π.χ., 10 τετραγωνικών επιβαρύνεται κατά 70% σε σχέση με ίδια επιφάνεια που βρίσκεται σε ακίνητο εντός σχεδίου ή είναι υπέρβαση στη νόμιμη άδεια!

Το νέο θεσμικό πλαίσιο που επεξεργάζεται το υπουργείο Περιβάλλοντος, σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», θα προβλέπει σημαντικές μειώσεις και περισσότερες δόσεις ώστε να καταγραφούν όλα τα αυθαίρετα και να μπει τάξη στο πολεοδομικό χάος με εξασφάλιση του περιβαλλοντικού ισοζύγιου σε κάθε περιοχή.

Επίσημα στοιχεία δεν υπάρχουν, αλλά ορισμένοι υπολογισμοί αναφέρουν ότι στο σύνολο των 5,5 εκατ. κτιρίων της χώρας μόνον το 10% έχει κατασκευαστεί ακολουθώντας τους όρους δόμησης!

Τι δείχνουν τα στοιχεία

Από τα στοιχεία του ΤΕΕ προκύπτει ότι από το 2011 και ώς το τέλος του 2016 είχαν ενταχθεί στο πρόγραμμα νομιμοποίησης πάνω από 938 χιλιάδες ιδιοκτησίες και τα βεβαιωθέντα πρόστιμα ξεπερνούν τα 3,3 δισ. ευρώ.

Το μέσο βεβαιωμένο πρόστιμο ανά δήλωση πλησιάζει τα 8 χιλιάδες ευρώ.

Από τον νόμο 4014/2011, ο οποίος δύο χρόνια αργότερα είχε κριθεί αντισυνταγματικός από το ΣτΕ, πρόλαβαν και επωφελήθηκαν περίπου 380 χιλιάδες ιδιοκτησίες, από τις οποίες πάνω από 88.000 είχαν ολοκληρώσει τις διαδικασίες, ενώ σχεδόν 300 χιλιάδες χρειάστηκε να μεταφερθούν στον νέο νόμο.

Τα βεβαιωθέντα πρόστιμα αυτής της κατηγορίας υπερβαίνουν το 1 δισ. ευρώ και έχουν καταβληθεί στο μεγαλύτερο μέρος τους.

Με τον ισχύοντα νόμο 4178/2013, που θα έληγε στις 8 Φεβρουαρίου αλλά δόθηκε ήδη νέα παράταση για άλλους τρεις μήνες, έχουν υποβληθεί πάνω από 550 χιλιάδες δηλώσεις και έχουν έως τώρα εισπραχθεί 789,4 εκατ. ευρώ, ενώ υπολείπονται δόσεις άνω των 2 δισ. ευρώ.

Από την επεξεργασία και των υπόλοιπων στοιχείων του Τεχνικού Επιμελητήριο προκύπτουν και άλλες ενδιαφέρουσες πληροφορίες:

◼ Κοινωνικά κριτήρια.

Χαμηλότερα πρόστιμα για ευπαθείς ομάδες θεσπίστηκαν με τον νόμο του 2013, αλλά ώς τώρα έχουν υποβληθεί λιγότερες από 40.000 αιτήσεις.

Από πολύτεκνους (3.488 περιπτώσεις), τρίτεκνους (6.198), παλιννοστούντες (περίπου 10.000) και άτομα με αναπηρία (περίπου 13.000), ενώ οι μακροχρόνια άνεργοι μόλις φθάνουν τους 2.656.

◼ Παλαιότητα.

Στη συντριπτική τους πλειονότητα τα δηλωθέντα ακίνητα κατασκευάστηκαν μετά το 1983, χρονιά που ψηφίστηκε ο εμβληματικός νόμος Τρίτση, ο οποίος είχε γίνει αποδεκτός από το ΣτΕ έπειτα από διαβεβαιώσεις του υπουργείου ότι θα ήταν η τελευταία ευκαιρία για τη δήλωση αυθαιρέτων και ότι θα προχωρούσαν οι εντάξεις νέων περιοχών στο σχέδιο για την κάλυψη στεγαστικών αναγκών.

Παρά την επιτυχημένη καμπάνια «αν το δηλώσεις, μπορείς να το σώσεις», πάνω από 280 χιλιάδες δεν είχαν ενταχθεί στις ρυθμίσεις και οι ιδιοκτήτες τους έχουν υποβάλει δηλώσεις με τους δύο τελευταίους νόμους.

Να σημειωθεί ότι 82.000 έχουν χτιστεί πριν από το 1975 και τακτοποιούνται μόνον με την καταβολή παράβολου 500 ευρώ.

Τα προ του 1955 κτίρια έχουν πολεοδομική αμνηστία.

◼ «Πρωταθλητές».

Με βάση τον αριθμό των δηλώσεων, το 62,1% αφορά εξοχικές κατοικίες, αλλά έχουν τα λιγότερα παράνομα τετραγωνικά, κατά μέσο όρο 73,6 τ.μ.

Μεγάλες παρανομίες έχουν δηλωθεί σε κτίρια αγροτοκτηνοτροφικών χρήσεων, που φθάνουν τα 413 τ.μ. κατά μέσο όρο, ενώ «πρωταθλητές» είναι ξενοδοχεία και βιομηχανικά συγκροτήματα, με μέση επιφάνεια αυθαιρέτων τα 477 τετραγωνικά!

◼ Γεωγραφική κατανομή.

Με δείκτη τις υποβληθείσες δηλώσεις προηγείται η Περιφέρεια Αττικής, όπου έχουν υποβληθεί πάνω από 251 χιλιάδες δηλώσεις, το 35,55% του συνόλου, και ακολουθεί η Κεντρική Μακεδονία με 17%.

Η μεγαλύτερη αναλογία αυθαιρέτων καταγράφεται όμως στην περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, όπου κατοικεί το 2,73% του πληθυσμού της χώρας αλλά αναλογεί το 5,49% του συνόλου των δηλωθέντων αυθαιρέτων!

Στην πρώτη θέση βρίσκονται τα «πανηγυρόσπιτα» της Μυκόνου, που χτίστηκαν με άδεια από τη ναοδομία αλλά στην πραγματικότητα είναι βίλες εκατοντάδων τετραγωνικών.

Χαρά Τζαναβάρα

Πηγή: efsyn.gr